Türkiye'de EMC mevzuatı ve standartlar: EMU Yönetmeliği, telsiz ekipmanları, ECE R10
Türkiye pazarına ürün sunacaklar için EMC mevzuatı ve standartların özeti: Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği (2014/30/AB), Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği, CE işareti, TSE, TÜRKAK, otomotiv (ECE R10) ile havacılık ve kritik sistem projeleri.
Türkiye’de bir elektrikli ya da elektronik ürünü piyasaya arz edecekseniz, ürünün elektromanyetik uyumluluk gereksinimlerini karşıladığını göstermeniz gerekir. Bu sayfa, hangi düzenlemenin hangi ürüne uygulandığını, standartların hangi rolü oynadığını ve laboratuvar tarafında nelere dikkat edileceğini özetler. Hukuki görüş değildir; kesin durum için yetkili kurumların güncel metinlerine ve sözleşmenize bakın.
Şematik akış.
Temel düzenlemeler
Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği (2014/30/AB)
Donanımın elektromanyetik uyumluluğunu düzenler. 2 Ekim 2016 tarihli ve 29845 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır; yayımlayan kurum, o tarihte Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’dır (bugünkü adıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı). Yönetmelik, Avrupa Parlamentosu ve Konseyin 26 Şubat 2014 tarihli 2014/30/AB sayılı Direktifi dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği (2014/53/AB)
Telsiz ekipmanlarını kapsar; 5 Kasım 2020 tarihli ve 31295 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır, yetkili kurum BTK’dır. Yönetmelik, telsiz ekipmanının elektromanyetik uyumluluğunun EMU Yönetmeliği’nde belirlenen düzeyde olmasını da şart koşar. Yönetmelikte değişiklik taslakları kamuoyuna açılmış olabilir; yürürlükteki metin için Resmî Gazete’ye bakın.
Alçak Gerilim Elektrikli Teçhizat Yönetmeliği (2014/35/AB)
Elektrik güvenliğini düzenler; EMC ile birlikte CE işaretinin parçasıdır. Hangi ürünün hangi yönetmelik kapsamına girdiği ürün tanımına bağlıdır.
CE işareti, piyasa gözetimi
CE işareti ve uygunluk beyanı ürün üzerinde ve belgelerinde bulunmalıdır; dijital CE işareti kabul edilmez (Ticaret Bakanlığı Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü sunumu). Piyasa gözetimi ve denetiminde yetkili kurumlar arasında Ticaret Bakanlığı, BTK (telsiz ekipmanı) ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bulunur; hangisinin hangi ürün grubundan sorumlu olduğu mevzuatta ürün grubuna göre belirlenir.
Standartlar nasıl devreye girer?
Yönetmelik yalnızca temel gereksinimleri koyar (ürün yeterli düzeyde yayım yapmamalı, çevresindeki yayıma yeterince dayanmalı). Bu gereksinimin nasıl sağlanacağı uyumlaştırılmış standartlarla gösterilir. Avrupa’da uyumlaştırılmış standartların listesini Avrupa Komisyonu tutar; Türkiye’de bu standartlar TSE tarafından TS EN ya da TS EN IEC adıyla yayımlanır. Güncel liste ve sürümler için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile TSE’nin sayfalarına bakın; burada sürüm yazılması bilinçli olarak yapılmamıştır, çünkü sürümler değişir.
| Ürün ailesi | Yayılım | Bağışıklık |
|---|---|---|
| Multimedya (bilişim, ses, görüntü) | CISPR 32 / EN 55032 | CISPR 35 / EN 55035 |
| Ev aletleri, el aletleri | CISPR 14-1 / EN 55014-1 | CISPR 14-2 / EN 55014-2 |
| Aydınlatma | CISPR 15 / EN 55015 | IEC 61547 / EN 61547 |
| Endüstriyel, bilimsel, tıbbi (ISM) RF | CISPR 11 / EN 55011 | IEC 61000-6-2 ya da ürün standardı |
| Ölçme, kontrol, laboratuvar | IEC 61326-1 (yayılım ve bağışıklık birlikte) | |
| Sürücüler | IEC 61800-3 (yayılım ve bağışıklık birlikte) | |
| Özel ürün standardı yoksa | IEC 61000-6-3 / 6-4 | IEC 61000-6-1 / 6-2 |
Bağışıklık deney yöntemleri IEC 61000-4-x serisindendir (ESD için -4-2, yayılan alan için -4-3, EFT için -4-4, darbe için -4-5, iletilen için -4-6 vb.). Yayılım ölçüm cihaz ve yöntemleri CISPR 16 serisindedir. Ayrıntıların tamamı için ilgili standardın güncel sürümüne bakın.
Laboratuvar tarafı: TÜRKAK ve akreditasyon
Deney laboratuvarları ISO/IEC 17025’e göre akredite edilir. Türkiye’de akreditasyon kuruluşu TÜRKAK’tır; akredite kapsam, laboratuvarın sertifikasının ekinde yöntem yöntem listelenir. Yani bir laboratuvarın “akredite” olması, her EMC deneyini akredite yaptığı anlamına gelmez; yönteminizin kapsamda olup olmadığına bakın. Deneyler bu sitedeki hizmet çerçevesinde iş ortağı akredite laboratuvarlar aracılığıyla yürütülür; kapsam proje başında teyit edilir. Bkz. EMC test ve sertifikasyon.
Sektörlere göre notlar
Otomotiv
Karayolu araçları ve elektrik/elektronik alt montajları için UN Regulation No. 10 (R10) EMC gereksinimlerini koyar; bu yönetmelik 06 serisi değişikliklerle ve 12 Haziran 2025’te yürürlüğe giren 07 serisi ile güncellenmiştir. Bileşen düzeyinde deney yöntemleri CISPR 25 (yayılım), ISO 11452 serisi (bağışıklık), ISO 7637 serisi (besleme hattı geçici gerilimleri), ISO 10605 (ESD) ile anılır. Türkiye’de motorlu araç tip onayı, Avrupa’daki 2018/858 düzenlemesiyle uyumlu yönetmelik çerçevesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülür; R10 deneylerini hangi teknik hizmetin yapacağı tip onayı makamınca belirlenir. Güncel uygulama için bakanlığa danışın.
Havacılık ve kritik sistemler
MIL-STD-461 ekipman düzeyi yayılım ve bağışıklık gereksinimlerini yöntem kodlarıyla (CE102, RE102, RS103 gibi) koyar. 461H, 17 Nisan 2026 tarihlidir ve 11 Aralık 2015 tarihli 461G’nin yerine geçer; sözleşmeniz hangi revizyonu adlandırıyorsa o revizyona göre deney yapılır. Sistem düzeyi için MIL-STD-464 (464D, Notice 1 ile 9 Şubat 2026) vardır. Havacılık ekipmanı için RTCA DO-160 / EUROCAE ED-14, uzay projeleri için ECSS-E-ST-20-07 (Rev.2, 3 Ocak 2022) kullanılır. MIL-STD-461 yöntemlerinden hangisinin laboratuvarın akredite kapsamında olduğu proje başında teyit edilir.
Tıbbi cihazlar
IEC 60601-1-2: bağışıklık seviyeleri kullanım ortamına (profesyonel sağlık tesisi ya da evde bakım) göre belirlenir.
Demiryolu
EN 50121 serisi; demiryolu sisteminin tamamı, taşıt, işaretleşme ve sabit güç tesisleri için ayrı parçalar içerir.
Bu sitedeki ürünler ve mevzuat
Bu sitedeki ürünler (filtre, ekranlı oda, soğurucu, test sistemleri) ürünlerinizin deneylerini yapacağınız ortamı kurar; ürünlerinizin kendi mevzuatını ve CE yolunu yerine getirmesinin yerine geçmez. Deney ortamının kendisi için CISPR 16-1-4 (alan doğrulaması) ilgilidir: bkz. Yarı yansımasız odalar.
Soru ve talepleriniz için iletişim formu.
Kaynaklar
- Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği (2014/30/AB), Resmî Gazete 2 Ekim 2016, sayı 29845
- Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği (2014/53/AB), Resmî Gazete 5 Kasım 2020, sayı 31295
- Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü, Ticaret Bakanlığı
- Türk Standardları Enstitüsü (TSE)
- TÜRKAK
- BTK
- Avrupa Komisyonu, uyumlaştırılmış standartlar